Հայոց պատմություն 13-23

Եթե Բելը հաղթեր Հայկին

Հայկը եղել է թիկնեղ,քաջ,գանգուռ մազերով,իսկ Տիտանյան Բելի մասին շատ տեղեկություն չունենք,բայց գիտենք,որ չար է եղել և ամեն ինչի պատրաստ էր միայն թե աղթեր Հայկին,չնայած դա տեղի չունեցավ,քանի որ Հայկը կարողանում է հաղթել Բելին։Բաբելոնյան աշտարակաշինության ընթացքում Բելը իրեն հռչակում է աշխարհակալ և բոլորին ստիպում պաշտել իրեն,սակայն Հայկը չի ընդունում Բելի իշխանությունը։Եթե մի պահ մտածենք,որ Բելը հաղթում է Հայկին շատ աղետալի կլիներ։Սկզբում Բելը բռնատիրական կարգեր կհաստատեր հայերի նկատմամբ և մի գուցե ստրկացներ նրանց կստիպեր դավանափոխ լինեյն։Ինչպես հայոց պատմության մեջ առկա է Վարդանանց պատերազմը հանուն հավատքի ևազատության։Բելի իշխանությունը երկար ժամանակ չի կարող գոյատևել քանի որ հայ ժողովուրդը ազատության հասնելու համար կդիմի ապստամբության։Եթե Բելը հաղթեր Հայկին չեր լինի հայ ժողովուրդը և Հայաստանը։

2- <<Արևմտյան Հայաստանը XIX դարի սկզբներին և ռուս-թուրքական պատերազմները>>

Կարդա՛լ և ուսումնասիրե՛լ <<Արևմտյան Հայաստանի XIX դարի սկզբներին և ռուս-թուրքական պատերազմները>> թեման․ (Կարող եք գտնել՝ <<Հայոց պատմություն>> 11 դասարանի դասագրքի մեջ։ Նախընտրելի է նայել Ընդհանուր և բնագիտամաթեմատիկական հոսքերի համար նախատեսված դասագիրքը։ Կարող եք գտնել թեմանները համացանցից, բացի Wikipedia-կայքից։

Պատասխանե՛ք հետևյալ հարցերին․

  1. Արևմտյան Հայաստանը XIX դարի սկզբին, ի՞նչ էլայեթների (նահանգներ) էր բաժանված։Արևմտյան Հայաստանը բաժանված էր Էրզրում,Կարս,Վան,Խալցխա,Դիարբեքիր և Սեբաստիա էլաեթների այսինքն նահանգների։
  2. Նկարագրե՛ք XIX դարի սկզբին Էրզրումի նահանգի դրությունը։Էրզրում նահանգը իր ռազմաքաղաքական և ընդարձակ տարածքով առանձնանում է Օսմանյան տերության վառչամիվորների շեջ։Հայաստանի կառավարչի տիտխոսը կրում էր նահանգի կառավարիչ փաշան`Վալին։Այս նահանգում ապրում է նա մոտ 400000 հայեր։
  3. Ովքե՞ր էին <<կեսկեսները>>, որտե՞ղ էին բնակվում նրանք։Կեսհայ,կեսմահմեդական մարդկանց անվանում էին կեսկեսներ։Նրանք բնակվում էին Արևելյան Հայաստանում,իսկ մնացածը Պոլսում,Կիլիկիյում և փոքր Ասիայում։
  4. Ինչպիսի՞ կացության մեջ էին ապրում հայերը և մնացյալ քրիստոնեաները Օսմանյան կայսրության տարածքում։Արևմտյան Հայաստանում ապրում էին երեք միլիոն հայերից երկու միլիոնը մնացածը ապրում էին Պոլսում,Կիլիկիայում և փոքր ասիայում։Հայերին միշտ պահում էին բնաջնջման պայմաններում թուրքական կառավարությունը մահապատժի էր ենթարկում մահմենադակացած այն քրիստոնիյններին ովքեր կցանկանայն ընդունել իրենց նախկին կրոնը։
  5. Նկարագրե՛ք Կիլիկիայի սոցիալ-քաղաքական իրավիճակը XIX դարի սկզբին։
  6.  Ինչու՞ սկսվեց 1806-1812 թթ․ ռուս-թուրքական պատերազմը։Օսմանյան կայսրության վտանգը վերացնելու նպատակով ռուսական արքունիքը գործողության մեջ դրեց Խալսխայի և Կարսի նահանգների նվաճման իր ծրագիրը։1806թվականին ռուսները մարտական գործողություններ են սկսում Թուրքիայի դեմ։
  7. Նկարագրե՛ք 1807 թվականի հունիսին տեղի ունեցած ռազմական գործողությունները։1807թվականին հունիսին Ախուրյանի ափին փոքր Ղարաքիլիսա գյուղի մոտ,ռուսական 7-հազարանոց զորքը հաղթանակ է տանում օսմանայան 20-հազարանոց զորախմբի նկատմամբ։
  8. Նկարագրե՛ք 1810 թվականի նոյեմբերին տեղի ունեցած ռազմական գործողությունները։1810թվականին նոյեմբերի սկզբին ռուսական զորքերը հկաերի և վրացիների աջակցությամբ գրավում են Ախալցխայի մեծ մասը,սակայն Ախալցխան գրավել չի հաջողվում։Իսկ հաջորդ տարվա դեկտեմբերին ռուսները գրավում են Ախքալաքի բերդը հետո ամբողջ գավառը։
  9. Ինչպիսի՞ տարածքային ձեռքբերումներ ունեցավ Ռուսաստանը 1826 թվականի մայիսի 16-ի հաշտության պայմանագրով։Դանուբյան շրջանում ստանալով Բեսարաբիան ռուսները Ախալքալաքի գավառը,Անապան ու փորթին վերադառնում են թուրքերը։
  10. Ինչու՞ սկսվեց 1828-29 թթ ռուս-թուրքական պատերազմը։Ռուսաստանը 1828թվականին ապրիլին նա պատերազմ է սկսում Օսմանյան կասերության։Նրա նպատակն է եղել տեր դառնալ բոսֆորին ու դառդանելին նեղուցները,դրանով ամրապնդել իր դիրքերը Բալկաններում և Արևմտյան Հայաստանում։
  11. Նկարագրե՛ք 1828 թվականի հունիսի ռազմական գործողությունները։1828թվականին հունիսի 23-ին ռուսական ուժերը պաշարում են Ախալքալաքի բերդը,անցնում են վճռական գործողությունների և հաջորդ օրը գրավում այն։օգոստոսի 15-ին Պասկևիչի զորքերը կարողանում են գրավել ախալցխան։
  12. Նկարագրե՛ք 1829 թվականի հունիսի ռազմական գործողությունները:1829թվականին պասկևիչի գլխավորությամբ ռուսական զորքերը գրավում են Վերին Բասենի վառչական Հասան կալան։Իսկ հունիսի քսանյոթին ռուսական բանակը առանց մարտի մտնում է Երկրում։
  13. Ի՞նչ տարածքային ձեռքբերումներ ունեցավ Ռուսաստանը 1829 թվականի սեպտեմբերի 2-ին Ադրիանապոլսում կնքված հաշտնության պայմանագրով։Ռուսական կասրության են անցնում Անդրկովկասի սևծովյան առափնյա շրջանները փոթի նավահանգստով,Ախալցխան ու Ախալքաղաքական։

Հանձնարարությունների պատասխանները, ուղարկե՛ք (s.tamazyan@mskh.am) հասցեին, ոչ ուշ, քան ապրիլի 20-23-ն ընկած ժամանակահատվածը։
Штурм_крэпасці_Ахалцых

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход /  Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход /  Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход /  Изменить )

Connecting to %s